Translate

4 Aralık 2013 Çarşamba

İstanbul'da Orman Kaybı ve Validebağ Korusunun Kısa Tarihi

İstanbul'da Orman Kaybı 
Google Earth, 2000 ile 2012 yılları arasını kapsayan dünyanın ilk orman kaybı haritasını yayınladı. İstanbul’daki kapsamlı ormanlık alan kayıpları dikkat çekici. Ancak problem, bu kayıpların yangınlardan değil çevrenin tahribatından kaynaklanmış olması. 
İstanbul ilindeki orman arazilerinin yüzölçümü; 240,960 hektarlık kısmı ağaçlık ve 294,299 hektarlık kısmı da açıklık olmak üzere toplam 535,259 hektardır. Ağaçlıklı alanın yaklaşık 60 bin hektarlık kısmı; kara yolları, enerji nakil hatları, kanunsuz yapılaşma gibi nedenlerle orman özelliğini kaybetmiştir. 
Bu sebeple; 2020 olimpiyatlarının İstanbul'da yapılmamış olmasını "kayıp değil kazanç" diye düşünenlerdenim. Niye mi?
Erzurum'da, 2011'de yapılan Üniversitelerarası Kış Olimpiyatları kapsamında atlama kulesinin yapılacağı Kiremitlik Tabya civarındaki çok sayıda yeşil çam ağacı kesilerek,ağaç katliamı yapılmıştı. Hatırlayalım lütfen...
Validebağ Korusunun Kısa Tarihi
1853 Sultan Abdülaziz kız kardeşi Adile Sultan adına Adile Sultan Kasrı yaptırır. Adile Sultan Kasrı cumhuriyetin ilk yıllarında yetimler yurdu olarak kullanılır.
1928 Bugün huzurevi olarak kullanılan 60 yataklı Mustafa Necati Bey Prevantoryumu hizmete açılır.
1939 Senatoryum açılır.
1954 İhsan Mermerci Çocuk Prevantoryumu hizmete açılır.
1973 Öğretmenler Hastanesi açılır.
1974 Validebağ Sağlık Meslek Lisesi kurulur.
1976 Validebağ Korusu’nun alanı 354.076 m2’dir.
1980 Validebağ Korusu içinde bu yıla kadar kendi ihtiyaçlarını karşılamak ve gelir elde etmek amacıyla tavuk, inek beslenerek, meyve-sebze yetiştirilerek ve 1970’li yıllarda ekin ekilerek, harman yapılır. Hatta cumhuriyet öncesinde Mustağbey armutları ilk kez bu arazide geliştirilip, yetiştirilir. 
1980 “Hastane alanında inek mi yetiştirilirmiş?” gerekçesiyle döner sermaye ortadan kaldırılır ve bundan sonra arazi sahipsiz ve bakımsız kalır.
1980 Nazım planlarda yeşil alan olarak görülen ve kamulaştırılarak Öğretmenler Evi Hastanesi alanına dahil edilmesi gereken alanda plan değişiklikleri yapılarak bugünkü Validebağ Sitesi inşa edilir.
1986 Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Validebağ Korusunun 50 dönümlük kısmının, yani 3M Çamlıca konaklarına sınır olan leyleklerin konakladığı ağaçsız yamacın Marmara Üniversitesine tahsisine olur verilir. Oysa ki, 1970’li yıllarda Doğal Hayatı Koruma çalışmaları çerçevesinde bir sürü doğal varlıklar gibi leylekler de soyu tehlike altında olan varlıklar kategorisine alınmıştı.
1990 Haydarpaşa Lisesi açılır.
1997 Üsküdar Belediyesinin bu alan üzerinde yapılaşma girişimleri mahkeme kararıyla durdurulur.
1998 Haydarpaşa Lisesi bir futbol sahası büyüklüğündeki alanda hafriyat yapar ve doğal faunayı tamamen yok eder.
1998 Milli Eğitim Bakanlığınca eski ahırların bulunduğu alana izci evi inşa edilir. Kullanılmayan üst giriş kapısından bu eve parke taşları döşenerek, araba geçiş yolu yapılır.
1998 Acıbadem, Koşuyolu, Altunizade ve Barbaros mahalleleri sakinlerinden oluşan bir gönüllü grubu geniş katılımlı bir toplantı yapar. Büyükşehir Belediyesine topluca olarak gidilerek 6000 dilekçe elden verilir.
1998 Üsküdar Belediye Meclisi'nin 73 sayılı kararıyla Büyükşehir Belediyesinin yaptığı plan değişiklikleri 1/1000 ölçekli planlara işlenir ve altına “Kamuya terki yapılacak alanların-12.000 m2’lik kısım-terki yapılmadan hiçbir uygulama yapılamaz.” plan notu düşülür.
1998 Üç No.lu Koruma Kurulu Raportörü Validebağ Korusunu yerinde görür ve Abdulaziz Av Köşkünün dış yüzeyinin yağlıboya ile boyandığını, parke taşlı yolun helikopter pistine benzer bir alanla sonlandığını ve Haydarpaşa Lisesi’nin yapmış olduğu hafriyatı yerinde tespit eder.
1999 Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu tarafından I. derece tarihi ve doğal SİT alanı ilan edilir.
1999 Kocaeli depreminden sonra binlerce İstanbullu çadırlar kurarak buraya sığınır.
2006 Koruma Kurulu’nun bilgi ve onayı olmaksızın "tinerci yatağı olduğu" gerekçesiyle İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü ile Üsküdar Belediyesi arasında yapılan protokol ile korunun kullanımı on yıl süre ile Üsküdar Belediyesi’ne verilir.
2006 Darüşşaka buraya bir hastaneye kurmak ister, ancak yıllarca belediye arsaya imar izni vermez. Taşyapı İnşaat Validebağ Korusu’ndaki Darüşşafaka’ya ait 18 dönümlük arsayı satın alır. 
2006 Taşyapı, arsayı satın aldıktan sonra İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nden imar değişikliği ister. Darüşşafaka’ya hastane için imar izni vermeyen belediye, Taşyapı’nın istediği imar değişikliğini yapar ve şirkete gökdelen kurma izni verilir.
2006 Validebağ Gönüllüler Derneği, yetki gaspı yapıldığı iddiasıyla Bölge İdare Mahkemesi’ne yürütmenin durdurulması ve imar planının iptali istemiyle dava açar. Mimarlar Odası, Şehir Plancılar Odası da bu davaya müdahil olur. Ayrıca Büyükşehir Belediyesi’ne de planların iptali için başvurulur, ancak dava “geç açıldığı gerekçesiyle” reddedilir.
2008 Protokol aleyhine açılan davada yürütmenin durdurulması kararı verilmiş olmasına rağmen, Üsküdar Belediyesi korudan çekilmez.
2009 Atletizm Federasyonu’nca düzenlenen Balkan Masterler Kros Koşusu burada yapılır. Ancak bunun için koruya dozerler ve kamyonlar sokulmuş, korunun doğal dokusunu tahrip edecek eylemlere girişilir. 
2013 İstanbul Milli Eğitim Müdürlüğü ile Üsküdar Belediyesi arasında yapılan protokol biter.
2013 Koru ile ilgili faaliyetler Milli Eğitim Bakanlığı'nın atadığı koordinatör vasıtası ile yürütülmeye başlanır.
1927-2013 780 dönüm olan koru arazisi parçalana parçalana 354 dönüme kadar inmiştir.